<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-stylesheet title="XSL_formatting" type="text/xsl" href="https://www.prensalibre.com/wp-content/themes/ux_prensalibre/assets/feed-styles/header.xsl"?>    <rss version="2.0"
         xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
         xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
         xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
         xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
         xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
         xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
         xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/"
            >

        <channel>
            <title>Isabel Rodríguez Paiz | Página 1 | Prensa Libre</title>
            <atom:link href="https://www.prensalibre.com/author/isabel-rodriguez-paiz/feed/" rel="self" type="application/rss+xml"/>
            <link>https://www.prensalibre.com</link>
            <description>..</description>
            <lastBuildDate>Sat, 11 Apr 2026 15:46:39 -0600</lastBuildDate>
            <language>es-GT</language>
            <sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
            <sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
            <generator>https://wordpress.org/?v=6.8.5</generator>

<image>
	<url>https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2019/01/cropped-PLico.png?quality=52&#038;w=32</url>
	<title>Isabel Rodríguez Paiz | Página 1 | Prensa Libre</title>
	<link>https://www.prensalibre.com</link>
	<width>32</width>
	<height>32</height>
</image> 
<site xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">151997395</site>                    <item>
                        <title>ECOaprendiendo 2026</title>
                        <link>https://www.prensalibre.com/opinion/columnasdiarias/ecoaprendiendo-2026/</link>
                                                <pubDate>Wed, 18 Mar 2026 06:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Columnas Diarias</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Isabel Rodríguez Paiz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Comunicadora y defensora de la naturaleza										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2026-03-18T00:00:00-06:00">18 de marzo de 2026</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Columnas Diarias]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://www.prensalibre.com/?p=25133003</guid>
                                                    <description><![CDATA[ECOaprendiendo por el Agua se ha convertido en una oportunidad para cambiar vidas.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="339" height="338" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?quality=52&amp;w=339" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 339px) 100vw, 339px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">Meta humanos</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-opinion__title-principal mb-0">ECOaprendiendo 2026</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">ECOaprendiendo por el Agua se ha convertido en una oportunidad para cambiar vidas.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://www.prensalibre.com/author/isabel-rodriguez-paiz/" title="Posts by Isabel Rodríguez Paiz" class="author url fn" rel="author">Isabel Rodríguez Paiz</a></span></span></p>
                            <div class="note-normal-container__author-description-time-container">
                                <p style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__author-description-time reset-margin">
                                    <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2026-03-18T00:00:00-06:00">18 de marzo de 2026</time></span>
                                </p>
                                <p class="reset-margin mr-2 note-normal-container__pipe-separator">|</p>
                                <img decoding="async" loading="lazy" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" class="note-normal-container__author-description-hour" alt="time-clock" />
                                <p class="note-normal-container__author-description-mins reset-margin">
                                    <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2026-03-18T00:00:00-06:00">00:00h</time></span>
                                </p>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="25133003" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="339" height="338" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?quality=52&amp;w=339&amp;h=338&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-none wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2026/03/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 339px) 100vw, 339px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-none" style="text-align: right">
                        
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo ECOaprendiendo 2026; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>Hay una pregunta que Guatemala tendrá que responder, tarde o temprano: ¿qué país queremos dejarles a nuestras niñas y niños? En una Guatemala donde hemos llegado a normalizar vivir entre la basura y ver nuestros ríos y lagos contaminados, la competencia nacional ECOaprendiendo por el Agua se ha convertido en una esperanza que muchas comunidades han decidido abrazar. Como parte del equipo de HaciendoECO, ha sido una experiencia única ver cómo un grupo pequeño de personas se propuso llevar educación ambiental a todo un país, donde nuestros ríos y lagos gritan con urgencia: ¡auxilio! La esperanza de recuperar nuestras cuencas vive hoy en cada uno de los centros educativos que han abierto sus puertas para darle voz al agua, a través de niñas, niños y jóvenes de todos los rincones de Guatemala. Ellos son el presente de nuestro país, y en sus manos también se construye el futuro de una nación que puede volver a tener ríos y lagos limpios.</p>



			<div class="note-normal-container__quote nospeech">
				<div class="note-normal-container__quote-version-two">
					<div class="note-normal-container__quote-separator-small"></div>
					<h3 style="font-family: Acto-Medium-Medium !important" class="note-normal-container__quote-version-two-quote m-3">Hemos visto cómo la economía circular empieza a transformar comunidades.</h3>
					<div class="note-normal-container__quote-separator-small"></div>
				</div>
			</div>
			<div class="note-separator-large"></div>


<p>A lo largo de cada edición de la competencia, hemos sido testigos de algo extraordinario: el compromiso de las comunidades. Cada año se multiplica la cantidad de centros educativos que participan, pero también crecen los buenos hábitos que nacen dentro de las escuelas. Los estudiantes aprenden a clasificar, reciclar y manejar correctamente sus desechos, comprendiendo que muchas de las cosas que usamos a diario pueden terminar contaminando nuestras cuencas. Detrás de cada edición hay historias que nos llenan el corazón. Hemos visto florecer no solo el amor por nuestro país, sino también espacios de creatividad donde los estudiantes expresan su compromiso con el agua a través de poemas, obras de arte, teatro y muchas otras iniciativas que revelan el enorme talento de nuestra juventud. También hemos visto cómo la economía circular empieza a transformar comunidades. Muchas escuelas venden los materiales reciclables que recuperan y, con esos recursos, logran mejorar sus centros educativos y apoyar a sus comunidades. Uno de los casos que más recordamos es el de Estanzuela, donde el liderazgo local y el apoyo de la alcaldía motivaron a toda la comunidad educativa. Hoy, municipios como Zacapa y Río Hondo se han convertido en referentes para toda la cuenca del Motagua. Los resultados hablan por sí solos. Entre 2023 y 2025, ECOaprendiendo por el Agua ha beneficiado a más de 88 mil 500 estudiantes en 360 centros educativos del país, con mil 615 docentes capacitados y más de tres mil 500 padres de familia formados en prácticas de educación ambiental.</p>



<p>Además, gracias al compromiso de estas comunidades educativas, se han recuperado miles de libras de materiales reciclables, así como llantas, baterías y desechos especiales que, de otra manera, habrían terminado contaminando nuestros ríos, lagos y mares. Más allá de una competencia, ECOaprendiendo por el Agua se ha convertido en una oportunidad para cambiar vidas. En muchas áreas rurales, donde las oportunidades son escasas, el reciclaje ha permitido mejorar escuelas, adquirir equipo tecnológico, instalar ecofiltros y fortalecer espacios educativos a través de los premios que ofrecemos. En esta columna también quiero tomar un momento para agradecer a todas las empresas, organizaciones, municipalidades y aliados que han hecho posible esta competencia. Gracias a su confianza y compromiso, ha sido posible llevar educación ambiental a cientos de comunidades del país. Porque cuando sembramos educación ambiental, no solo estamos enseñando a cuidar el agua: también estamos sembrando esperanza para las nuevas generaciones de Guatemala.</p>



<p>Sumarse a este esfuerzo es entender algo fundamental: sin agua limpia no hay salud, no hay desarrollo y no hay futuro. Y todos los guatemaltecos merecemos vivir en un país donde nuestros ríos y lagos vuelvan a estar llenos de vida.</p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="columnasdiarias,opinion" data-modified="120" data-title="ECOaprendiendo 2026" data-home="https://www.prensalibre.com"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">25133003</post-id>                    </item>
                                        <item>
                        <title>Hablemos de lo que duele</title>
                        <link>https://www.prensalibre.com/opinion/columnasdiarias/hablemos-de-lo-que-duele/</link>
                                                <pubDate>Wed, 17 Sep 2025 06:00:00 +0000</pubDate>
                        <dc:creator><![CDATA[ <div class="editorial-container__name" style="font-weight: 500;font-family: &quot;Acto-Small-Medium&quot;, Roboto !important;font-size: 14px !important;line-height: 18px !important;color: #00b9f2 !important;" >
       						Columnas Diarias</div>

						<div class="note-normal-container__author-variant-two special-style-normal-note-author">
							<h3 class="special-pill-note-container-title">ESCRITO POR:</h3>
								<div class="columnista-individual-container reset-margin w-100 col-12">
									<img width="150" height="150" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?quality=52&amp;w=150" class="avatar avatar-150 photo columnista-individual-container__photo special-img-author-note rounded-circle wp-post-image" alt="" decoding="async" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 150px) 100vw, 150px" loading="lazy" />									<div class="columnista-individual-container__details">
										<h2 class="columnista-individual-container__author font-size-author-note special-border-none">Isabel Rodríguez Paiz</h2>
										<h3 class="columnista-individual-container__description">
											Comunicadora y defensora de la naturaleza										</h3>
									</div>
								</div>
						</div>
						<div class="editorial-container__date" style="margin: 8px 0;font-family: &quot;Acto-Small-Light&quot;, Roboto !important;font-weight: 300 !important;font-size: 20px !important;line-height: 18px !important;color: #474747 !important;"><span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T00:00:00-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span></div>]]></dc:creator>
                                                <category><![CDATA[Columnas Diarias]]></category>
                        <guid isPermaLink="false">https://www.prensalibre.com/?p=23724236</guid>
                                                    <description><![CDATA[Es tiempo de reimaginar cómo educamos.]]></description>
                                                                                        <content:encoded><![CDATA[<img width="339" height="338" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?quality=52&amp;w=339" class="attachment-featured-medium size-featured-medium" alt="" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=96,96 96w" sizes="auto, (max-width: 339px) 100vw, 339px" loading="lazy" decoding="async" /><style>
				.img_fo{
				    aspect-ratio: 16/9;
                    width: 100%;
                    height: auto;
                    margin-bottom: 8px;
                    object-fit: contain;
				}
			</style><style>
				.badge-pl-plus__md-and-lg__element-text{
					font-family: "Acto-Tiny-Medium" !important;
					color: #0f213b !important;
					font-size: 12px !important;
					line-height: 15px !important;
					z-index: 2 !important;
					padding-top: 2px !important;
					padding-right: 2px !important;
				}
				.posted-on{
					color: #474747;
					font-family: Acto-Small-Light;
					font-size: 14px;
					font-style: normal;
					font-weight: 300;
					line-height: 18px;
				}

				.ux-excerpt-post{
					color: #474747 !important;
					font-family: Acto-Large-Light !important;
					font-size: 20px !important;
					font-style: normal !important;
					font-weight: 300 !important;
					line-height: 27px !important;
				}

			</style><div class="nospeech note-normal-container__principal-new-section text-uppercase"><h3 style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__principal-new-section text-uppercase">meta humanos</h3></div><h1 style="font-family: Acto-Heading-H5 !important" class="note-opinion__title-principal mb-0">Hablemos de lo que duele</h1><div class="tinypass_handler_audionota"><div class="gsp_full_player_david"></div></div><h2 class="note-normal-container__principal-new-subtitle ux-excerpt-post">Es tiempo de reimaginar cómo educamos.</h2>
	<div class="note-separator-small"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__author-container">
                    <div class="note-normal-container__author">
                        <img src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?quality=52&amp;w=54" class="avatar avatar-54 photo note-normal-container__author-img rounded-circle wp-post-image" alt="" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-gray.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 54px) 100vw, 54px" loading="lazy" decoding="async" />
                        <div class="note-normal-container__author-description">
                            <p class="note-normal-container__author-description-name"><span class="byline"><span class="author vcard redesign-link"><a href="https://www.prensalibre.com/author/isabel-rodriguez-paiz/" title="Posts by Isabel Rodríguez Paiz" class="author url fn" rel="author">Isabel Rodríguez Paiz</a></span></span></p>
                            <div class="note-normal-container__author-description-time-container">
                                <p style="font-family: Acto-Small-Medium !important" class="note-normal-container__author-description-time reset-margin">
                                    <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T00:00:00-06:00">17 de septiembre de 2025</time></span>
                                </p>
                                <p class="reset-margin mr-2 note-normal-container__pipe-separator">|</p>
                                <img decoding="async" loading="lazy" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/themes/ux_prensalibre/client/build/images/iconos/time-clock.svg" class="note-normal-container__author-description-hour" alt="time-clock" />
                                <p class="note-normal-container__author-description-mins reset-margin">
                                    <span class="posted-on"><time class="sart-time entry-date published updated" datetime="2025-09-17T00:00:00-06:00">00:00h</time></span>
                                </p>
                            </div>
                        </div>
                    </div>
                    <div class="note-normal-container__author-description-icon" style="background-color: #eeefee; border-radius: 50px; display: flex; justify-content: center; padding-left: 2%; padding-top: 5px; padding-bottom: 5px; padding-right: 1%;">
                        <div class="share-rrss-container__rrss a2a_kit a2a_default_style">
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_facebook" title="Compartir en Facebook">
                                    <svg height="35" style="fill-rule:evenodd;clip-rule:evenodd;stroke-linejoin:round;stroke-miterlimit:2;" version="1.1" viewBox="0 0 512 512" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:serif="http://www.serif.com/" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><path d="M512,256c0,-141.385 -114.615,-256 -256,-256c-141.385,0 -256,114.615 -256,256c0,127.777 93.616,233.685 216,252.89l0,-178.89l-65,0l0,-74l65,0l0,-56.4c0,-64.16 38.219,-99.6 96.695,-99.6c28.009,0 57.305,5 57.305,5l0,63l-32.281,0c-31.801,0 -41.719,19.733 -41.719,39.978l0,48.022l71,0l-11.35,74l-59.65,0l0,178.89c122.385,-19.205 216,-125.113 216,-252.89Z" style="fill:#1877f2;fill-rule:nonzero;"/><path d="M355.65,330l11.35,-74l-71,0l0,-48.022c0,-20.245 9.917,-39.978 41.719,-39.978l32.281,0l0,-63c0,0 -29.297,-5 -57.305,-5c-58.476,0 -96.695,35.44 -96.695,99.6l0,56.4l-65,0l0,74l65,0l0,178.89c13.033,2.045 26.392,3.11 40,3.11c13.608,0 26.966,-1.065 40,-3.11l0,-178.89l59.65,0Z" style="fill:#fff;fill-rule:nonzero;"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Facebook</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_x" title="Compartir en X">
                                        <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 1200 1200" fill="none">
                                          <circle cx="600" cy="600" r="600" fill="black"/>
                                          <g transform="translate(200,200) scale(0.6)">
                                            <path d="M714.163 519.284L1160.89 0H1055.03L667.137 450.887L357.328 0H0L468.492 681.821L0 1226.37H105.866L515.491 750.218L842.672 1226.37H1200L714.137 519.284H714.163ZM569.165 687.828L521.697 619.934L144.011 79.6944H306.615L611.412 515.685L658.88 583.579L1055.08 1150.3H892.476L569.165 687.854V687.828Z" fill="white"/>
                                          </g>
                                        </svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en X</span>
                                    </a>
                                </div>
                                <div class="share-rrss-container__item">
                                    <a class="a2a_button_linkedin" title="Compartir en LinkedIn">
                                        <svg enable-background="new 0 0 32 32" height="35" id="Layer_1" version="1.0" viewBox="0 0 32 32" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><g><circle clip-rule="evenodd" cx="16" cy="16" fill="#007BB5" fill-rule="evenodd" r="16"/><g><rect fill="#FFFFFF" height="14" width="4" x="7" y="11"/><path d="M20.499,11c-2.791,0-3.271,1.018-3.499,2v-2h-4v14h4v-8c0-1.297,0.703-2,2-2c1.266,0,2,0.688,2,2v8h4v-7    C25,14,24.479,11,20.499,11z" fill="#FFFFFF"/><circle cx="9" cy="8" fill="#FFFFFF" r="2"/></g></g><g/><g/><g/><g/><g/><g/></svg>
                                        <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en LinkedIn</span>
                                    </a>
                                </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_whatsapp" title=Compartir en Whatsapp>
                                    <svg enable-background="new 0 0 128 128" height="35" id="Layer_1" version="1.1" viewBox="0 0 128 128" width="35" xml:space="preserve" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink"><circle cx="64" cy="64" fill="#25D366" r="64"/><g><path d="M92.346,35.49c-7.522-7.53-17.523-11.678-28.179-11.683c-21.954,0-39.826,17.868-39.833,39.831   c-0.004,7.022,1.831,13.875,5.316,19.913L24,104.193l21.115-5.538c5.819,3.171,12.369,4.844,19.036,4.847h0.017l0,0   c21.954,0,39.823-17.871,39.832-39.833C104.005,53.027,99.864,43.019,92.346,35.49 M64.168,96.774h-0.013   c-5.943-0.002-11.769-1.598-16.853-4.614l-1.209-0.718l-12.53,3.287l3.343-12.216l-0.787-1.256   c-3.315-5.27-5.066-11.361-5.062-17.619c0.006-18.253,14.859-33.104,33.121-33.104c8.844,0.002,17.155,3.451,23.407,9.71   c6.251,6.258,9.691,14.575,9.689,23.422C97.268,81.922,82.415,96.774,64.168,96.774 M82.328,71.979   c-0.996-0.499-5.889-2.904-6.802-3.239c-0.913-0.332-1.574-0.497-2.238,0.499s-2.571,3.239-3.153,3.903   c-0.58,0.664-1.16,0.748-2.156,0.249s-4.202-1.549-8.001-4.941c-2.96-2.637-4.958-5.899-5.538-6.895s-0.062-1.533,0.437-2.03   c0.448-0.446,0.996-1.162,1.493-1.744c0.497-0.582,0.663-0.997,0.995-1.66c0.332-0.664,0.167-1.245-0.083-1.743   c-0.25-0.499-2.24-5.398-3.068-7.391c-0.809-1.941-1.629-1.678-2.239-1.708c-0.582-0.028-1.245-0.036-1.908-0.036   c-0.663,0-1.742,0.249-2.654,1.246c-0.911,0.996-3.483,3.403-3.483,8.304c0,4.898,3.566,9.632,4.064,10.295   c0.498,0.663,7.018,10.718,17.002,15.029c2.374,1.024,4.229,1.637,5.674,2.097c2.384,0.759,4.554,0.65,6.27,0.394   c1.912-0.285,5.888-2.407,6.719-4.732c0.829-2.324,0.829-4.316,0.578-4.732C83.986,72.727,83.322,72.478,82.328,71.979" fill="#FFFFFF"/></g></svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Compartir en Whatsapp</span>
                                </a>
                            </div>
                            <div class="share-rrss-container__item">
                                <a class="a2a_button_copy_link" title=Copiar enlace>
                                    <svg xmlns="http://www.w3.org/2000/svg" width="35" height="35" viewBox="0 0 24 24" class="share-rrss-container__rrss-img" fill="none">
                                        <path d="M0 12C0 5.37258 5.37258 0 12 0C18.6274 0 24 5.37258 24 12C24 18.6274 18.6274 24 12 24C5.37258 24 0 18.6274 0 12Z" fill="#0F213B"/>
                                        <g clip-path="url(#clip0_3210_33851)">
                                            <path d="M10.833 12.583C11.0835 12.9179 11.4031 13.195 11.7702 13.3955C12.1372 13.5961 12.5431 13.7153 12.9602 13.7452C13.3774 13.7751 13.7961 13.7149 14.188 13.5687C14.5798 13.4225 14.9357 13.1938 15.2313 12.898L16.9813 11.148C17.5126 10.5979 17.8066 9.86114 17.8 9.0964C17.7933 8.33166 17.4866 7.60012 16.9458 7.05935C16.405 6.51858 15.6735 6.21183 14.9088 6.20519C14.144 6.19854 13.4073 6.49253 12.8572 7.02382L11.8538 8.02132" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                            <path d="M13.1663 11.4157C12.9158 11.0808 12.5962 10.8037 12.2291 10.6032C11.8621 10.4027 11.4562 10.2834 11.0391 10.2535C10.6219 10.2237 10.2032 10.2839 9.81134 10.43C9.41948 10.5762 9.06364 10.8049 8.76796 11.1007L7.01796 12.8507C6.48667 13.4008 6.19268 14.1376 6.19933 14.9023C6.20597 15.6671 6.51272 16.3986 7.05349 16.9394C7.59426 17.4802 8.3258 17.7869 9.09054 17.7935C9.85528 17.8002 10.592 17.5062 11.1421 16.9749L12.1396 15.9774" stroke="#F5F5F5" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        </g>
                                        <defs>
                                            <clipPath id="clip0_3210_33851">
                                                <rect width="14" height="14" fill="white" transform="translate(5 5)"/>
                                            </clipPath>
                                        </defs>
                                    </svg>
                                    <span class="share-rrss-container__tooltip">Copiar enlace</span>
                                </a>
                            </div>
                        </div>
                        <div class="share-rrss-container__share-img">
                                    <svg width="24" height="24" viewBox="0 0 24 24" fill="none" xmlns="http://www.w3.org/2000/svg">
                                        <path d="M11.8571 5H6.71429C6.25963 5 5.82359 5.1873 5.5021 5.5207C5.18061 5.8541 5 6.30628 5 6.77778V21L11 16.5556L17 21V10.3333" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M17 3V7" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                        <path d="M15 5H19" stroke="#E3E3E3" stroke-width="2" stroke-linecap="round" stroke-linejoin="round"/>
                                    </svg>
                                    <a id="save-fav-img" class="tosavefav" style="text-decoration: none">
                                    <span class="share-rrss-container__share-img-text reset-margin actions">Guardar artículo</span>
                                </a>
                        </div>
                        <input type="hidden" value="23724236" id="id_post">
                    </div>
                </div>
                <div class="note-separator-medium"></div>
                <div class="nospeech note-normal-container__second-new">
                    <img width="339" height="338" src="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?quality=52&amp;w=339&amp;h=338&amp;crop=1" class="note-normal-container__second-new-img d-none wp-post-image" alt="" fetchpriority="high" loading="eager" srcset="https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png 339w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=150,150 150w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=332,332 332w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=80,80 80w, https://www.prensalibre.com/wp-content/uploads/2025/09/EDT-Isabel-RodrIguez-Paiz2025-2.png?resize=96,96 96w" sizes="(max-width: 339px) 100vw, 339px" decoding="async" />
                    <h4 class="note-normal-container__second-new-description mb-1 pb-1 special-border-bottom d-none" style="text-align: right">
                        
                    </h4>
                    <!--h4 class="note-normal-container__second-new-author special-border-bottom">
                        Foto:
                    </h4-->
                    <div class="note-separator-large"></div>
                </div>
	<script>
                    document.addEventListener('DOMContentLoaded', function () {
                        const saveFavImg = document.getElementById('save-fav-img');

                        if (saveFavImg) {
                            saveFavImg.addEventListener('click', function () {
                                const user = tp?.pianoId?.getUser?.();

                                if (user && user.uid !== '0' && this.classList.contains('tosavefav')) {
                                    const postIdInput = document.getElementById('id_post');
                                    const post_id = postIdInput ? postIdInput.value : null;
                                    if (!post_id) return;

                                    fetch('https://foservices.prensalibre.com/usuario/favoritos/save_piano', {
                                        method: 'POST',
                                        headers: {
                                            'Content-Type': 'application/x-www-form-urlencoded',
                                        },
                                        body: new URLSearchParams({
                                            uid: user.uid,
                                            aid: post_id
                                        }),
                                    })
                                    .then(response => response.json())
                                    .then(data => {
                                        const actions = saveFavImg.querySelector('.actions');
                                        if (actions) {
                                            actions.textContent = data.message;
                                        }

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: 'Artículo guardado',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados');

                                        sendPostMessageGtag({
                                            event_label: '<?php echo Hablemos de lo que duele; ?>',
                                            value: '1',
                                        }, 'articulos_guardados_detalle');

                                        if (data.message !== 'guardar') {
                                            saveFavImg.classList.remove('tosavefav');
                                            saveFavImg.classList.add('tomyfavs');
                                        }
                                    })
                                    .catch(error => {
                                        console.error('Error en la petición:', error);
                                    });
                                }

                                if (this.classList.contains('tomyfavs')) {
                                    window.open('https://www.prensalibre.com/mis-articulos/', '_blank');
                                }
                            });
                        }
                    });
                </script>


<p>El suicidio es hoy una de las principales causas de muerte en el mundo. En países en vías de desarrollo, donde la mayoría de la población es joven, el impacto es aún más fuerte. Los adolescentes y adultos jóvenes son quienes más sufren, pues cargan vulnerabilidades profundas y necesidades urgentes que, muchas veces, pasan inadvertidas.</p>



			<div class="note-normal-container__quote nospeech">
				<div class="note-normal-container__quote-version-two">
					<div class="note-normal-container__quote-separator-small"></div>
					<h3 style="font-family: Acto-Medium-Medium !important" class="note-normal-container__quote-version-two-quote m-3">Hay silencios que pesan. Heridas que no se ven. Batallas que parecen eternas.</h3>
					<div class="note-normal-container__quote-separator-small"></div>
				</div>
			</div>
			<div class="note-separator-large"></div>


<p>Septiembre nos recuerda que hablar salva vidas, que ponerle voz a lo que duele puede ser el primer paso para sanar. Y también nos recuerda que, aunque parezca imposible, sí se puede. Pedir ayuda no es debilidad; es un acto de valentía. Buscar razones para sobrevivir es un trabajo diario, y aferrarte a ellas puede salvarte. La vida a veces duele, a veces parece injusta, insoportable… pero también puede sorprenderte con personas, lugares y momentos que aún no conoces. Las heridas de la infancia, la presión social y el cyberbullying dejan cicatrices profundas. Son golpes que marcan, palabras que hieren, pantallas que lastiman. Pero, aunque todo eso pese, hay algo que nadie puede quitarte: nadie puede quebrar tu alma si tú no se lo permites. No permitas que el ruido de un sistema superficial y cruel definan tu valor. Eres más fuerte de lo que imaginas. Puedes lograr cosas increíbles y descubrir partes de ti que jamás pensaste que existían. Los límites, casi siempre, están en tu mente.</p>



<p>Siembra en ti. Cosecha en ti. Aprende a amarte, incluso en los días difíciles. Entiende que, muchas veces, no necesitas más que de ti mismo. Y poco a poco, llegarán las personas correctas, los espacios correctos, los trabajos correctos, los lugares donde sí encajas. Porque sí hay un lugar para ti.</p>



<p>Cada cicatriz puede convertirse en una prueba de que sobreviviste, de que eres más fuerte que tus sombras, de que tu historia no termina aquí.</p>



<p>Este septiembre es un recordatorio: no estás solo. Si hoy sientes que no puedes más, respira. Espera. Pide ayuda. Habla. Siempre hay alguien que puede escucharte, alguien que puede sostenerte cuando sientes que no tienes fuerzas. No te rindas. Hay personas, sueños y caminos que aún te esperan. El mundo necesita tu historia. Tu vida es muy valiosa y no solo aporta, también importa. Recuerda que, en algún rincón de este planeta, hay alguien que te admira, te ama y daría todo por ti. Y, si ese alguien eres tú mismo, tienes todo para salir adelante cada día.</p>



<p>Este mes también tenemos una excelente noticia: Guatemala avanza con programas como MetaHumanos, creados por jóvenes para jóvenes. Justo el 10 de septiembre, Día Mundial de la Prevención del Suicidio, se firmó una alianza con Intecap que busca transformar la manera en que los jóvenes enfrentan sus retos, dándoles herramientas emocionales y de vida, además de formación técnica. Es una apuesta por sanar desde dentro, por liberar heridas, equipar a los jóvenes con herramientas de inteligencia emocional y demostrar que sí se puede construir un futuro distinto. Esta alianza es una excelente noticia porque confirma lo que tanto necesitamos: innovación en la educación. Los jóvenes de Guatemala requieren modelos que fortalezcan no solo sus habilidades técnicas, sino también su capacidad de soñar, crear y levantarse.</p>



<p>Este tipo de innovación es aprovechar el bono demográfico del país, canalizar la fuerza, la energía y la creatividad de los jóvenes, y evitar que se pierdan en la marginación o la desesperanza. Es tiempo de reimaginar cómo educamos. MetaHumanos nos recuerda que sí es posible.</p>
<div class="gsp_post_data" data-post_type="post" data-cat="columnasdiarias,opinion" data-modified="120" data-title="Hablemos de lo que duele" data-home="https://www.prensalibre.com"></div>]]></content:encoded>
                                                                                                        <media:content url="" medium="image"/>
                                                                                                <post-id xmlns="com-wordpress:feed-additions:1">23724236</post-id>                    </item>
                            </channel>
    </rss>
    